آموزش مهارت هاي اجتماعي به کودکان

 

حتما در جمع هاي فاميلي و مهماني ها، شاهد اين صحنه بوده ايد که پدر يا مادري به خاطر رفتار نامناسب کودکش از خجالت سرخ شده باشد. مثلا کودک وسط صحبت هاي يک بزرگتر مي پرد يا با بي اعتنايي به افراد بزرگ فاميل از سلام کردن به آن ها خودداري مي کند، در بسياري از موارد ديگران فورا صفت بي ادب و بي تربيت را به کودک موردنظر نسبت مي دهند يا حتي والدين کودک، او را به خاطر رفتار نامناسبش تنبيه مي کنند، غافل از اين که خود والدين در اين باره مقصرند چرا که نتوانسته اند رفتارهاي مناسب و مهارت هاي اجتماعي را به کودک خود بياموزند.

 يکي از آموزش هايي که والدين بايد به فرزند خود ارائه دهند «مهارت هاي اجتماعي» است.

از ديدگاه علمي، در اصطلاح مهارت اجتماعي اين گونه تعريف مي شود: " مجموعه رفتارهاي قابل قبولي که فرد را قادر مي سازد با ديگران رابطه موثر داشته باشد و از عکس العمل هاي نامعقول اجتماعي خودداري کند". به زبان ساده تر مهارت هاي اجتماعي مهارت هايي است که کودکان براي آنکه بتوانند خودشان را با اجتماعي که در آن زندگي مي کنند، سازگارتر کنند، به آن نياز دارند.  اين مهارت ها در برگيرنده طيف وسيعي از توانايي هاي گروهي ، از آغاز ، حفظ و پايان يک مکالمه ساده تا تشخيص علائم ارتباط اجتماعي و حتي پيچيده ترين آن ها مثل ، فرآيند هاي حل مسئله است. همان گونه که اشاره شد مهارت هاي اجتماعي رفتارهايي است که به آموزش نياز دارند و اين آموزش ها بايد توسط والدين ارائه شود. در ادامه به برخي از راهکارهايي که والدين مي توانند براي راهنمايي کودک خود از آن بهره ببرند اشاره مي شود:

 

چنانچه کودک شما از هيچ گونه مشکل يا اختلال هوشي و رواني ديگري رنج نمي برد مي توان در گام اول از آموزش هاي مستقيم استفاده کرد؛ به عنوان مثال طي روزهاي هفته که ارتباط ها و تعاملاتي مانند مهماني ها در کار نيست مستقيماً و البته بدون سرزنش يا تمسخر کودک درباره شيوه صحيح تعامل با ديگران با او صحبت و انتظارات خود را بيان کنيد. البته صرفاً منظور بيان خواسته تان نيست بلکه به صورت جزئي و با مثال براي او شرح دهيد که در چه موقعيت هايي چه رفتارهايي مورد نظر شماست.

 

 

طي هفته، پس از ارائه آموزش براي رعايت نکات گفته شده از سوي کودک پاداش هايي را برايش فراهم کنيد . دقت کنيد که هر آموزش را جدا مطرح کنيد و پاداش ها را نيز براي هر رفتار مطلوب به صورت جزئي به او بدهيد نه اينکه يک باره همه رفتارهاي مطلوب او را بيان کنيد و يا فقط براي کليت کار به کودک پاداش دهيد.

 

 

چنانچه کودک خردسالي داريد در قالب بازي مهارت هاي برقراري تعامل صحيح را به او آموزش دهيد؛ مثلاً تصور کنيد که با هم به يک مهماني رفته ايد و آنگاه رفتارهاي درست را به دفعات و به نحوي که براي کودک لذت بخش باشد با او تمرين کنيد.

 

 

در حين آموزش، موقعيت هاي گوناگون را براي کودک تفکيک کنيد و رفتار مناسب با هر گروه سني و شرايط مختلف را نيز معين کنيد زيرا گاه کودک از توانايي کافي براي درک تفاوت موقعيت هاي دوستانه و رسمي برخوردار نيست.

 

 

با وجود آن که کودک به آموزش نياز دارد، اما بسياري از مهارت هاي اجتماعي طي زمان و با مشاهده رفتار والدين و در عين حال تشويق هايي که به صورت غير مستقيم ارائه مي شود آموخته مي شود؛ بنابراين يکي از نخستين گام ها انجام رفتارهاي درست از سوي والدين و رعايت حريم و آداب صحيح در مقابل کودک است. بنابراين سعي کنيد تا از همين امروز در مقابل کودک تان رفتارهاي درستي را به نمايش بگذاريد.

 

 

قبل از ورود به موقعيت مهماني، جلسه رسمي يا جمعي دوستانه شرايط ويژه آن را براي کودک توصيف و تعامل هاي احتمالي را پيش بيني کنيد و در صورت لزوم رفتاري را که مناسب موقعيت اين مجلس خاص است با هم مرور و تمرين کنيد. همچنين با هم قرار دادي تعيين کنيد که اگر کودک به مواردي که شما تعيين کرديد عمل کرد پاداش هايي را دريافت خواهد کرد.

 

 

از همان ابتدا هدف هاي ايده آل گرايانه تعيين نکنيد مثلاً مي توان ابتدا فقط روي سلام و احوال پرسي تمرين کرد و در آينده پس از تثبيت يک رفتار ساده رفتارهاي پيچيده تر را به کودک آموزش داد.

 

 

در آخر باز هم تاکيد مي شود که از شيوه سرزنش، تمسخر و يا مقايسه استفاده نکنيد؛ زيرا هم احساس خصومت را در کودک ايجاد مي کند و هم اين پيام را به او مي رساند که " تو ناتوان هستي ". همچنين از تذکر دادن به کودک در مقابل جمع نيز حتماً اجتناب کنيد.

 

تغذیه کودکان (5 تا 11 سالگی)

دکتر حمید رضا فرشچی

پزشک متخصص تغذیه کلینیکی و متابولیسم
فوق تخصص چاقی و دیابت از انگلستان

نیاز های تغذیه ای کودک در سنین دبستان

هنگامیکه کودک به سن 5 سالگی می رسد برنامه غذایی او کم و بیش مشابه برنامه غذایی بزرگسالان می شود ولیکن برخی ملاحظات مهم در این سن وجود دارد . در سن 5 سالگی به جز در کودکان مبتلا به آلرژی و کودکان با بیماری های خاص ، اساس برنامه غذایی با برنامه غذایی بزرگسال یکی خواهد بود.


چربی: در این سنین نیاز بیشتر به چربی غذایی پایان می یابد و درصد چربی مورد نیاز 30تا35 درصد از کل کالری روزانه می باشد که این درصد مشابه درصد مورد نیاز در بزرگسالان است . بنابراین  کودک باید به جای لبنیات پرچرب از لبنیات کم چرب و یا با چربی متوسط استفاده کند . از آنجائیکه سطوح چاقی در کودکان رو به افزایش است عاقلانه است که نظارت دقیقی بر دریافت چربی کودکان وجود داشته باشد .
اسیدهای بلند زنجیر امگا3 چربی های سالم و مفیدی هستند که در ماهی های روغنی و برخی غذاهای دیگر یافت می شوند . در مطالعه ای که بر روی کودکان سنین 4 تا 18 سال انجام گرفتنشان داد دریافت اسیدهای چرب امگا3 بسیار پایین بود ، این میزان در حدود 8/0% از کالری کل غذایی است . به طور کلی متخصصین تغذیه  به دریافت دو برابر این میزان  توصیه میکنند.


مغزدانه ها: در این سنین کودک می تواند از تمام مغزها استفاده کند البته در صورتیکه به آنها آلرژی  نداشته باشد.


فیبر: شما می توانید محتوای فیبر برنامه غذایی کودک را از طریق افزایش دریافت دانه های کامل و سبوس دار و نیز حبوبات  افزایش دهید . افزایش فیبر دریافتی در کودکی که از یبوست رنج می برد بسیار با اهمیت است  ولیکن در کودکی با کمبود وزن که حجم بزرگ غذایی را نمی تواند تحمل کند ضرورت ندارد .
راه ساده ای برای محاسبه میزان مناسب دریافت فیبر برای کودک شما وجود دارد . دریافت فیبر غذایی کودک به گرم باید برابر با سن وی به اضافه 5 باشد .  به عنوان مثال در یک کودک 6 ساله باید روزانه 11 گرم فیبر دریافت شود. و یا در یک کودک 10 ساله این میزان باید 15 گرم در روز باشد . در حالیکه به طور میانگین این میزان در یک پسر   4تا18 ساله، فقط 2/11گرم  و در  دخترها  تنها 7/9 گرم می باشد .
کودکان ما به طور میانگین سدیم بالایی در برنامه غذایی خود دریافت می کنند.برطبق توصیه های جدید کودکان سنین 4تا6 سال نباید بیش از 3 گرم در روز نمک دریافت کنند (2/1 گرم سدیم) و کودکان سنین 7تا10 سال نیز نباید بیش از 5 گرم در روز نمک در برنامه غذایی خود داشته باشند (2 گرم سدیم).


دریافت مواد مغذی: چنانچه کودک دارای یک رژیم غذایی متنوع با مقادیر فراوان میوه ها و سبزیجات ، غلات کامل ، پروتئین و مقدار مناسبی چربی باشد نیازی به نگرانی در رابطه با مقدار دقیق هر یک از مواد مغذی(ویتامین ها و مواد معدنی) وجود ندارد .
به خاطر داشته باشید ،هرچه بشقاب کودک رنگین تر باشد ( به ویژه رنگهای قرمز ، زرد و سبز)  مواد مغذی متنوع تر و بیشتری را شامل می شود.

جدول زیر مقادیر استاندارد برخی از ویتامینها و مواد معدنی  مهم ومورد نیاز در کودکان 5 تا 11 سال را نشان می دهد .

 

سن

کالری

پروتئین

(گرم)

ویتامین A

(میکروگرم)

ویتامین C

(میلی گرم)

کلسیم

(میلی گرم)

آهن

(میلی گرم)

روی

(میلی گرم)

پسر

5 - 6

7 - 10

11

 

1715

1970

2200

 

19.7

28.3

42.1

 

500

500

600

 

30

30

35

 

450

550

1000

 

6.1

8.7

11.3

 

6.5

7

9

دختر

5 - 6

7 - 10

11

 

1545

1940

1845

 

19.7

28.3

41.2

 

500

500

600

 

30

30

35

 

450

550

800

 

6.1

8.7

14.8

 

6.5

7

9

مقادیر انرژی و مواد مغذی مورد نیاز در کودکان بر حسب توصیه دپارتمان سلامت می باشند

عرض ارادت

کی می توانیم ارادت خود را به اسوه قیام اثبات کنیم مگر با الگوی از بی‌بی زینب کبری(س).

چه خوش گفت آن شهید که: کشته شدن حسین گونه راحت‌تر از رساندن پیام زینب‌وار است. از خداوند منان می‌خواهم که ما را صبر بر ادامه راهی که رضایتش در آن است و ادای دین به شهدای عزیزمان نیز است ثابت و مستدام نگه دارد. ان‌شاءالله